Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła, nawracająca choroba o podłożu alergicznym, która dotyka zarówno dzieci, jak i dorosłych. W Polsce AZS dotyka aż 15-20% dzieci i około 2-10% dorosłych. Związana jest z konstytucjonalnym niedoborem bariery lipidowej skóry, co prowadzi do nadmiernej wrażliwości na czynniki zewnętrzne, takie jak alergeny, bakterie czy wirusy. Często towarzyszy innym schorzeniom atopowym, takim jak alergia pokarmowa, astma czy alergiczny nieżyt nosa. Ale jak rozpoznać atopowe zapalenie skóry? W niniejszym artykule postaramy się odpowiedzieć na to pytanie.
Objawy atopowego zapalenia skóry
Podstawowym objawem AZS jest przewlekły świąd skóry. Zwykle występuje on już u niemowląt, ale może również pojawić się później w życiu. Inną charakterystyczną cechą są zmiany skórne obejmujące zaczerwienienie, wysypkę, pęcherze, strupy oraz suchą i łuszczącą się skórę. Zmiany te lokalizują się głównie w okolicach zgięciowych stawów (łokcie, kolana), na szyi, twarzy, dłoniach oraz stóp. U niemowląt zmiany mogą występować także na skórze głowy i owłosionej skórze twarzy. Ponieważ AZS jest chorobą o podłożu alergicznym, często będzie się ona nasilać pod wpływem różnych czynników zewnętrznych. To oznacza, że objawy mogą być sezonowe, nasilając się na przykład w okresie wzmożonego pylenia roślin czy ekspozycji na promienie słoneczne.
Jak wygląda leczenie atopowego zapalenia skóry?
Leczenie atopowego zapalenia skóry jest złożone i wymaga indywidualnego podejścia do każdego pacjenta. W zależności od wieku pacjenta, ciężkości objawów oraz wywołujących je czynników, może obejmować następujące elementy:
- Leczenie przyczynowe – mające na celu unikanie kontaktu z alergenami, które nasilają objawy AZS. Może to obejmować eliminację pokarmów uczulających z diety czy stosowanie barier ochronnych przed alergenami wziewnymi (np. specjalistyczne maski przeciwpyłowe).
- Leczenie objawowe – mające na celu złagodzenie świądu i poprawę stanu skóry. W objawowym leczeniu chorób alergicznych stosuje się w tym celu preparaty nawilżające (emolienty), które wzmacniają barierę lipidową skóry oraz przyspieszają jej regenerację. W przypadku nasilonych zmian stosuje się także leki miejscowe o działaniu przeciwzapalnym, takie jak kortykosteroidy czy inhibitory kalcyneuryny.
- Leczenie ogólne – w przypadkach ciężkiego i opornego na leczenie AZS, może być konieczne zastosowanie leków ogólnoustrojowych, takich jak kortykosteroidy czy cyklosporyna A.